Friday, December 8, 2017

CIVIL SOCIETY LEH KHAWTLANG HMASAWNNA

(He thu ziak hi he Group-a thu ziak Post hmasak ber ani a. ZLC Din thla kan lo thlen takah chuan,alunglen thlak ve a,kan rawn ti thar leh ani e.)

     Civil Society Awmzia:
Zolife Editor Remruata Varte chuan ti hian a sawifiaha,"Hriat dan tlanglawnah chuan Pawl emaw,Sawrkar hnathawk ni lo,mi thahnemngai inhlawmkhawm thiltih tum bik neia tha thawhtute...,"tiin.Heti pawh hian a sawi theih anga.Civil Society chu vantlang mipui mimir tawrhna hriatthiam puia an harsatna chinfel pui tur leh hma an sawnna tur ngaihtuah pui tura tlawmngaihnaa innghat chunga mahni duhthlanna ngeia thawkho tura inpe pawl an ni-tiin.
               Kan sawi tak atang hian Civil Society  awmzia chu kan hre thiam thei mai awm e.Heng atang hian ZLC hi i ngaihtuah ang u.ZLC din tur hian tuma'n min nawr lui lo a.Kan duhthlanna ngei hmanga kan din a ni.Kan dinna chhan pawhhi SUM ZAWNNA atan kan tih a ni lo.Chung chu sawi loh,mahni Sum kan thawh khawm zawk a ni.Kan khawtlang hi kan hria anga.Han thlir thuak chuan Changkang ve viau tawh ang hian kan awma.Mahse,nawi rukna riau kan nei a ni.A chhan bul tak pakhat chu,ziak leh chhiar lamah kan hnu fual em vang a ni.Chu chu veiin kan khawtlang ti hmasawna siamtha turin ZLC hi kan lo din ta a ni.
        Civil Society chakna chhan te;
Ram tam takah Civil Society a lo chak chho tial tial a. Chutianga a lo chak chhan chu chi thumin a sawi theiha.
1.An hnathawh hlawhtlinna in mite thinlung a hneh vang a ni.
                Civil Society rawngbawlna rah an hmuhin mi hausa te an phur thina.Sumin an tanpui thin a ni.ZLC hi a ding tan chauha.Thiltih pawh a la ngah lo hle.Chanchinbu chhuah leh Facebook-a Group siam bak tih em em ala nei rih lo.Chuti chung chuan miten min lo hlut puia,thurawn tha tak takte min lo pe te hi kan lawm em ema,kan phur phah hle a ni.Hetianga kan tanrual zel chuan kan khawtlang tan hian thil tangkai tak kan la ti thei ngei ang tihhi kan ring tlat a ni.
          Hmachhawpah chuan THUAMCHAKA HALL-ah Ziak leh Chhiar lam hawi SEMINAR pui tak mai buatsaih leh Kohhran tina Thalai hruaitute leh a tui mite sawmkhawma TRAINING hlawk thlak tak buatsaihte ch kan neia.A hlawhtlinna erawh NANG leh KEI kutah a innghat e.
         Kei mi tlaw hi 1 na leh 2 na ka lo sawi zawm leh peka.3 na hi chu Politics lam a nih a vangin kan tan a pawimawh teh chiam lo a,sawi ngai lo ah dah mai ang.
      Tlangkawmna;
Civil Society ding thar a lo awmin kan dodal mai tur a ni lo a.Hlawh emaw hlawkna(Sum leh Pai)um lo a inpe an awm phawt chuan kan lawmpuiin kan thlawp tlat tur a ni ang.Lalthuamliana chuan,"Keini ho hi mahni tel vena ni lemlo leh mahni pawl zawmpui ni lo reng reng chu dodal a,sawichhiat lama hmanhmawh ching tak kan nih a vangin Civil Society te tan harsatna kan thlen ang tih a hlauhawma.Kan ngaihtuahna te inhawnga midang leh pawl dangte nena thawhhona rilru kan put thiam a hun hle tawh mai.Chu chu kan hnam leh khawtlang huapa hmasawnna kawnga rahbi pawimawh tak a ni si a,"a tihhi kan hriatreng a duhawm khawp mai.
            Hawh u,kan khawtlang tan hian kan puanven i sawi chhing tak tak ang u hmiang.

(He Thuziak hi Tahan Literary Circle buatsaih ZOBAWM BU 6 NA-a Lalthuamliana ziak CIVIL SOCIETY LEH KHAWTLANG HMASAWNNA tih kha,kan Context mila her rem leh siamthata ziak a ni e.)

Wednesday, December 6, 2017

Krismas Khawhar

Krismas tuk ani a. Zing ni chhuak chu a eng mawi kher mai. Tuk dang zawng aiin an mawi ni hialin ahriata. Mitin mai chu an hmel atang ringawt pawhin an hlim tih ahriata. An thawmhnaw thar ber ber te nen chuan khawlaiah an leng suau suau a. In tinah Krismas hla mawi tak tak an Play dup dup bawka. Kawnga kal chung pawhin in zawmzata ngaihthlak tur a awm a ni. Ni e,Krismas ani miau alawm le.

Chutihlai mek chuan ram hla takah,a hnam pui tumah awm lohna ah,arilru chhungrila thu awm leh a suangtuahna te,a lunglenna leh khawharna te zawng zawng ngaihtuah pui miah lo leh hriatthiam pui hlek lo te bulah chuan khaw har leh lungleng em emin Nula pakhat,Thari chu a awm meka.

Thari chu Nula te lam hret,hmeltha pangngai leh ngaihno bei ru riaute hi ani a. A naupan lai ațang renga mi nungchang mawi leh fel em em a ni. A nu leh pate leh Zirtirtute thu a awih theiin a zah thei hle a. Naupangte pawh a ngaina in a chhawnchhaih peiha. Chungte avang chuan mite'n an ngaina em em thin a ni. Tunah hian Pathian rawngbawlin ram dangah,hnam dang karah a awm mek a ni.

Zingah chuan a mutna atangin a tho chhuaka. A hmaite aphih zawh chuan,Krismas anih avangin tih tur a awm lem lo bawka. Pawnah chuan chhuakin thing țhutthleng awn bim bem,ni dangah pawh alo țhut hahchawlh fo tawhna țhin-ah chuan a țhu a. A ngawi vang vanga. Arilru-ah erawh chuan sawi tur a ngah hle. Sawi tur ngah hle mah se,hrilh tur an awm si lo. Sawi chak tak tak ngah em em chunga ngaithlatu tur neih leh si loh hreawm dan chu ahre chiang ta khawp mai. A sam,a enkawl țhat loh avanga khawro leh thur bem tawh chu thli fim chuan a chhem pheleng der dera. Chutah,a mittui chu abiangah alo luang thla ngiai ngiai bawka. Rin thiam harsa hle mahse,an khaw lam ni awm bera arin lam chu ahawia. A mitthla-ah chuan,an in leh lo midangte tana ropui lua lo ni mahse,thinlung taka alo chenna thin te leh a chhungte,a țhiante...adt" chu an lo lang uai uaia. A sir velah chuan Sava te chu hlim tak takin an in chhaih nawk nawka. An ri chelchula. Chutah..a in ring hman lo,a țap chhuak ta ringawt mai a ni.

A ngaihtuahna chu a kal ding hle mai. Tunah te hian an khua-ah chuan mite chu hlim takin Krismas an hmang anga...keilah chu hetah khawhar takin ka awm si a-tihte a ngaihtuaha. A mitthla-ah te chuan an naupan laia a țhiante nen hlim taka Krismas an hman laite,a chhungte nen  inkhawm tura an kal dem dem laite leh ruai an țheh laite chu chiang em emin an rawn lang leha. Insum harsa ati hle. Arilru chhungrilte hriatthiam puia a sawi chakte sawi chhuah bawrh na tur awm se a duh em em a ni. Mahni inkhawngaihna a nei mai dawn niin a hre ta hiala. Chuvang chuan a mah leh a mah a in fuih sauh sauh ta zawka.

Tuna hetianga a awm nachhan hi Pathian rawng abawl vang tih ahriaa. Helai hmuna akal dawn pawh khan nuamchen tur leh ropuina uma kal ani lo tih ahre chiang hle a. Hreawm tam tak tuar huama kal anih zia te chu a in hrilh thar leh mawlh mawlha. A tana tuartu leh amah ngei pawh chhandamtu Lal Isua krista lam a en chuan,ani tawrhte chu nep ati hle a. Isua tana tuar theia a awm ve te chu alawm ta hial zawk a ni. Tin,Krismas (Krista Ruai)dik tak chu kan thinlungah Nausen Isua pian tir hi ani tihte a ngaihtuaha. Tichuan,Lawmthu sawina te,chakna te dila țawngțai tur chuan a Pindan-ah a lut taa.

(*** He thu ziak tlawm tak hi ka țhiannu te reuhte Lalnithari Ralte,tuna Kerala-a rawngbawla awm mek tana ka ziak a nih hi. Kumin Krismas arawn haw thei dawn si lova. A Masi kawr atan ka ti...😂😂😂

KRISTMAS-IN A NGEK A HLAWH

KRISMAS kan hman duh dan hi a duhdah sawt em ema. Ka durbin ațanga ka thlir vang vang chang hian"Krismas hian a ngek ahlawh ta em ni?"tiin ka in zawt țhin.

Mizo Pipute,Kristian an la nih hma daih khan SA leh KHUA hi an lo be țhina. He SA leh KHUA tih ațang hian,tunlaia SAKHUA (Religion)kan tih tak țawngkam hi alo piang ta a ni. Kan Pi leh Pute'n Sakhua an biak chang chuan Vawk pa an talh țhina. Mahse,Sakhua chuan ei thei hek lo an Puithiam (Bawlpu)te chuan Vawksa chu an ei daih țhin a ni. Vawk an talh dawna a ngek ri chauh chu Sakhua chantawkah ngaiin"Sakhua in a ngek ahlawh"tih țawngkam hi alo pian phah ta a ni. Hetiang deuh hian Krismas pawhhi,a hming tumtu chu ni viau mahse,Krismas kan hman dan te han thlir vang vang hian Krismas hian ngaih pawimawh ahlawh ta lo hle a. A țhente phei hi chuan kan hre chang lo hrim hrim niin alang. Chuvangin, Krismas in a ngek a hlawh-kan ti hial duh ta a ni.

Han ngaihtuah ve mah ula. Țhalaite'n Krismas vuakvetah hian Krista kan hre chang ngai em? Kan thinlung hian Bethlehem ranthleng athleng meuh em? Thawmhnaw thar,Pocket Money leh Kawppui tih vel hian kan thinlung aluah zawk ani lawm ni? Krista tello hian Krismas hmang ve em emin kan in ngai ve tawp hlawm chu anih tak hi. Krismas tih chu Krista Ruai-tihna ani maia. Krista ruai kil lovin Tisa ruai ah kan duh tawk der zel ta mai. Kohhran buatsaih taksa ruai kan kil zawhah Zu leh sa ruaite,Mipat hmeichhiatna ruaite kan kil chhunzawm leha. Chung tisa ruaite hmang chuan kan in hrai puara. Krista ruai kan kil peih tawh țhin lo a ni. Tichuan,kan taksa athau a kan thlarau nun erawh a cher ve thung. Rawngbawltu thau hluah,a rawngbawl sakte cher leh em em si te pawh kan awm țeuh tawh.

Hengte avang hian mi țhenkhatte chuan"Krismas hi ISUA aiin SETANA hian a nghakhlel tawh zawk ang"an lo tih phah hial a ni. Zu in ngailo ten in țanna hun atan kan hmanga. Mipat hmeichhiatna pawh chuti tho. A ti tawhte lah kan zawngchhang zel bawk si. Creative Writer țha tak Vanneihtluanga'n"Khawvel lawmnan alo kala. A lawmnan kan lo khawvela"alo tihhi a dik ngawt mai. Lal Isua'n "He mihring hi chuan ka piancham hi lo lawm ve lo sela atan a țha zawk ang"atih tur hi kan tam tawh viau lo maw le?

Nu pahnih hi Dawrah Beer an ina. An titi bawrh bawrha,an hlim hle a ni. Rei vak lo ah an țhiannu alo kal veleha. Chu nu chuan"Nangni pahnih chu in va hlim bawrh bawrh ve,engnge a chhan?"tiin a zawta. Pakhat zawk chuan alo chhanga"Ka fapa piancham kan lawma"atia."Khawiah nge i fapa chu?"ati leha."A...min ti buai anga kan duh angin kan hlim theilo ang tih kan hlaua. Inah a Pi nen kan dah daih"ati a. He Nu ang hi kan tam hle a ni. Isua piancham kan lawm kan ti a. Mahse,Isua chu hnawksak kan ti a. Kan hlimna tur daltu-ah kan ngaia. Tichuan,Isua tello in Isua piancham chu kan lawm ta hep hep mai țhin anih hi. A makin arapthlak hle a ni. India ram Prime Minister Rajiv Gandhi-a kha,amah chibai buktu pakhat chuan ahma ah kun chungin aruka Bomb a pai chu ahmet puaka. An pahnih chuan an thi chiang hle a ni. Khami chanchin kha Mizo țawng pawhin Lehkhabu hial ah an siama. A bu hmingah"Chibai bukna rapthlak"an ti a ni. Kum 10 vel ka nih laiin ka hmu țhin. Keinin Krista Chibai kan buk ve dan pawhhi Lehkhabu-ah siam ve dawn ta ila chuan"Chibai bukna rapthlak"tih hming ka vuah ve tho ang. Mafaa Hauhnar (H.Lalrinfela)chuan "Krismas Atthlak"tih a ziaka. Kei chuan,kan àt vang pawh niin ka hre lo,kan sual rapthlak vang zawk ni berin ka hria. Chuvangin,kan Krismas hman dan hi a atthlak ni lovin arapthlak zawk ani ka ti.

Engpawhnise,mitin hi kan thiltih ang zela rorel sak tur țheuh kan ni a. Rapthlak taka Krismas hmangtute pawh hian an thiltih man chu an la hmu ngei ang. Chutih hunah chuan nuam an la ti  zel ange'm? Tisa ruai mai duh tawk lova Krista ruai ngei mai kiltute pawh rorel sakin an la awm dawn. Inchhir a sawt tawhlohna hmun leh hun alo thlen hma ngei hian kan ruaikil hi eng ruai zawk nge tih kan hriat chian apawimawh khawp mai.

"I thu thiam a chantir che anga,i th